📢 सर्व पालकांना नम्र आवाहन 📢🙏 जागरूक पालक – सुरक्षित पाल्य – सुदृढ समाज 🙏

महेश गोंधणे-

 अल्पवयात मोबाईलच्या आहारी जाऊन भावनेच्या भरात पळून लग्न करणे ही आजच्या काळातील एक गंभीर समस्या आहे. यामुळे तरुण वयातच करिअर उद्ध्वस्त होते, कायदेशीर अडचणी निर्माण होतात आणि आयुष्यभराचे हाल होतात. अलीकडच्या काळात चिखली शहर व जिल्ह्यात अनेक मुले,मुली पळून जाण्याचे प्रमाण खूप वाढले आहे.

मोबाईल आणि भावनांचा खेळ अल्पवयीन मुलांचे पळून लग्न करण्याचे वास्तवसध्याच्या डिजिटल युगात तंत्रज्ञानाने आपल्याला अनेक सुविधा दिल्या आहेत, पण त्याचसोबत त्याचे काही गंभीर दुष्परिणामही आपल्यासमोर येत आहेत. आजकालच्या तरुण पिढीमध्ये, विशेषतः शाळकरी किंवा महाविद्यालयीन वयातील मुला-मुलींमध्ये मोबाईलच्या आहारी जाऊन भावनेच्या भरात पळून जाऊन लग्न करण्याचे प्रमाण वाढले आहे. योग्य वयाची आणि परिपक्वतेची जाणीव नसताना घेतलेला हा एक चुकीचा निर्णय, संपूर्ण आयुष्य उद्ध्वस्त करू शकतो.मोबाईलचा अतिवापर आणि आभासी जग:आजच्या डिजिटल युगात सोशल मीडिया आणि विविध डेटिंग ॲप्सच्या माध्यमातून अनोळखी लोकांशी संपर्क करणे अत्यंत सोपे झाले आहे. इंटरनेटवरील आभासी जगात वावरताना, समोरची व्यक्ती जशी दिसते तशीच असेल असे नाही. 

अनेकदा अल्पवयीन मुले या आभासी दुनियेच्या आणि खोट्या आमिषांच्या जाळ्यात अडकतात. मोबाईलवर सतत चॅटिंग करणे, व्हिडिओ कॉल करणे यामुळे मुले घरच्यांपासून आणि वास्तवापासून दूर जातात.भावनेच्या भरात घेतलेला अविचारी निर्णय:अल्पवयात मुलांमध्ये हार्मोन्सचे बदल वेगाने होत असतात. या वयात आकर्षण आणि प्रेम यातील सीमारेषा त्यांना समजत नाही. सोशल मीडियावर किंवा चित्रपटांमध्ये पाहिलेल्या प्रेमाच्या 'रोमँटिक' कल्पनेच्या आहारी जाऊन, ते घरच्यांचा विरोध पत्करून पळून जाण्याचा टोकाचा निर्णय घेतात. आई-वडिलांनी दिलेला योग्य सल्ला किंवा शिस्त त्यांना जाचक वाटू लागते आणि भावनांच्या भरात ते स्वतःचे आयुष्य पणाला लावतात.कायदेशीर आणि व्यावहारिक अडचणी:कायद्यानुसार मुलीचे वय १८ वर्षे आणि मुलाचे वय २१ वर्षे पूर्ण असणे बंधनकारक आहे. 

अल्पवयीन असताना पळून जाऊन लग्न करणे हा कायद्याने गुन्हा आहे. अशा प्रकरणात मुलावर अपहरणाचा आणि बाल लैंगिक अत्याचार प्रतिबंधक कायदा (POCSO) अंतर्गत गंभीर गुन्हे दाखल होऊ शकतात. यामुळे मुलांचे भविष्य तुरुंगात जाऊ शकते. पळून गेल्यानंतर आर्थिक स्थैर्य नसल्यामुळे त्यांना जगण्यासाठी प्रचंड संघर्ष करावा लागतो.पालक आणि मुलांचे होणारे हाल:मुले पळून गेल्यावर सर्वात मोठा मानसिक धक्का त्यांच्या आई-वडिलांना बसतो. ज्या पालकांनी आयुष्यभर कष्ट करून त्यांना वाढवले, त्यांच्या विश्वासाचा खून होतो. समाजात कुटुंबाची नाहक बदनामी होते. दुसरीकडे, पळून गेलेल्या मुला-मुलींचेही हाल होतात. शिक्षणाचा अभाव आणि व्यावहारिक ज्ञानाची कमतरता यामुळे त्यांना चांगल्या नोकऱ्या मिळत नाहीत. कालांतराने, प्रेमाची जागा आर्थिक अडचणी, जबाबदाऱ्या आणि रोजच्या भांडणांमुळे घेते, ज्यामुळे शेवटी पश्चातापाची वेळ येते.पालकांची भूमिका आणि उपाय:ही परिस्थिती टाळण्यासाठी पालकांनी मुलांशी मित्रत्वाचे नाते ठेवणे गरजेचे आहे. 

मुलांच्या मोबाईलच्या वापरावर लक्ष ठेवावे, पण त्यांना विश्वासात घेऊन तंत्रज्ञानाचे चांगले-वाईट परिणाम सांगावेत. मुलांच्या भावनांचा आदर करत, त्यांना योग्य व चुकीची जाणीव करून देणे हे पालकांचे कर्तव्य आहे. बालविवाह किंवा अल्पवयीन विवाहाचे गंभीर परिणाम वेळीच समजावून सांगितले पाहिजेत.शेवटचा विचार:लग्न हा केवळ दोन व्यक्तींचा नाही, तर दोन कुटुंबांचा मेळ असतो आणि त्यासाठी भावनिक व आर्थिक परिपक्वता असणे अत्यंत आवश्यक आहे. भावनांच्या आहारी जाऊन क्षणभराच्या मोहात पडण्यापेक्षा, आपल्या उज्ज्वल भविष्याकडे लक्ष देणे आणि आई-वडिलांच्या सल्ल्याने योग्य वयात योग्य निर्णय घेणेच बुद्धिमत्तेचे लक्षण आहे. जीवनातील महत्त्वाचे निर्णय हे मोबाईलच्या स्क्रीनवर न घेता, सुजाणपणे विचार करूनच घेतले पाहिजेत.

यामुळे सर्व पालकांनी आपल्या पाल्यांकडे केवळ शिस्तीच्या दृष्टीने न पाहता, त्यांचे मित्र म्हणूनही वागणे गरजेचे आहे. मुलांच्या मनातील भावना, समस्या, अपेक्षा आणि त्यांच्यावर असलेले मानसिक ताण समजून घेण्याचा प्रयत्न करावा. त्यांच्या दैनंदिन हालचाली, मित्रपरिवार, मोबाईलचा वापर, सोशल मीडियावरील संपर्क, अचानक झालेला स्वभावातील बदल, घराबाहेर जाण्याचे वाढलेले प्रमाण याकडे वेळोवेळी लक्ष देणे आवश्यक आहे.मुलांवर सतत संशय घेण्याऐवजी त्यांच्याशी विश्वासाचे नाते निर्माण करा. त्यांना योग्य-अयोग्य यातील फरक समजावून सांगा. अल्पवयात घेतलेले भावनिक निर्णय भविष्यात गंभीर परिणाम घडवू शकतात, याची जाणीव करून द्या. मुलांना शिक्षण, करिअर, स्वावलंबन आणि जबाबदारीचे महत्त्व पटवून द्या.

प्रत्येक पालकाने आपल्या मुलांसोबत दररोज काही वेळ घालवावा, त्यांच्याशी मनमोकळा संवाद साधावा आणि त्यांच्या जीवनातील घडामोडी जाणून घेण्याचा प्रयत्न करावा. कोणतीही संशयास्पद बाब किंवा असामान्य बदल आढळल्यास दुर्लक्ष न करता तत्काळ योग्य मार्गदर्शन व आवश्यकतेनुसार संबंधित यंत्रणांची मदत घ्यावी.लक्षात ठेवा, मुलांवर केवळ लक्ष ठेवणे नव्हे, तर त्यांना प्रेम, विश्वास, योग्य संस्कार आणि योग्य दिशेचे मार्गदर्शन देणे हीच त्यांच्या सुरक्षित आणि उज्ज्वल भविष्याची खरी गुरुकिल्ली आहे.