खामगाव-जालना रेल्वेमार्गाला गती,अधिसूचना जारी...
सुमारे ११५ वर्षांपेक्षा जास्त काळ प्रलंबित असलेल्या आणि विदर्भ-मराठवाड्याला जोडणाऱ्या खामगाव-जालना नव्या ब्रॉडगेज रेल्वे मार्ग प्रकल्पाला अखेर गती मिळाली आहे. भूसंपादन (जमीन अधिग्रहण) प्रक्रियेला सुरुवात झाल्याने या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचा मार्ग आता मोकळा होत आहे.
या १६२ किलोमीटर लांबीच्या रेल्वे प्रवासाचे स्वरूप, त्याचे महत्त्व आणि या प्रकल्पाशी जोडलेली वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
रेल्वे प्रवासाचे स्वरूप आणि वैशिष्ट्ये
एकूण लांबी: हा नवीन रेल्वे मार्ग साधारण १६२ किलोमीटर लांबीचा असेल.विदर्भ-मराठवाडा जोडला जाणार: हा मार्ग बुलढाणा (विदर्भ) आणि जालना (मराठवाडा) या दोन महत्त्वाच्या जिल्ह्यांना थेट जोडेल, ज्यामुळे दोन्ही विभागांमधील दळणवळण अत्यंत सोपे होईल.
आर्थिक व औद्योगिक विकास: खामगाव ही विदर्भातील एक प्रमुख व्यापारी बाजारपेठ (विशेषतः कापूस आणि चांदीसाठी) आहे, तर जालना हे मराठवाड्यातील मोठे स्टील आणि सीड (बियाणे) हब आहे. या मार्गामुळे दोन्ही शहरांमधील मालवाहतूक जलद गतीने होईल.निधीचा वाटा: या रेल्वे मार्गासाठी लागणाऱ्या एकूण खर्चापैकी ५०% निधीचा वाटा राज्य सरकारने उचलला असून, त्याची तरतूद अर्थसंकल्पात करण्यात आली आहे. उर्वरित खर्च केंद्र सरकार करणार आहे.
प्रकल्पाचा ऐतिहासिक पार्श्वभूमी
हा प्रकल्प ब्रिटिशांच्या काळापासून म्हणजे साधारण १९१० पासून प्रस्तावित आहे. त्यावेळी वऱ्हाडातील कापूस वाहून नेण्यासाठी ब्रिटिश सरकारने या मार्गाचे काम सुरू केले होते, परंतु जागतिक महायुद्ध आणि इतर कारणांमुळे ते रखडले. स्वातंत्र्यानंतरही तब्बल ८ वेळा याचे सर्वेक्षण झाले, मात्र आता कुठे या कामाला प्रत्यक्ष जमिनीवर गती मिळत आहे.
यामुळे प्रवाशांना आणि शेतकऱ्यांना होणारे फायदे कमी वेळात प्रवास: सध्या खामगाववरून जालन्याला जाण्यासाठी औरंगाबाद किंवा अकोलामार्गे वळसा घालून जावे लागते. हा थेट मार्ग झाल्याने प्रवासाचा वेळ आणि अंतर दोन्ही मोठ्या प्रमाणात वाचेल. धार्मिक पर्यटनाला चालना: शेगाव (संत गजानन महाराज मंदिर) आणि जालना-छत्रपती संभाजीनगर परिसरातील धार्मिक व ऐतिहासिक स्थळांना जोडण्यासाठी हा मार्ग सोयीचा ठरेल. रोजगार संधी: नवीन रेल्वे स्थानके आणि औद्योगिक मालवाहतुकीमुळे स्थानिक तरुणांना रोजगाराच्या मोठ्या संधी उपलब्ध होतील.सध्या या भागातील भूसंपादनाची प्रक्रिया सुरू झाली असून, केंद्र आणि राज्य पातळीवर यासाठी विशेष प्रकल्प दर्जा (Special Project Status) मिळण्याच्या हालचालींना वेग आला आहे. विदर्भ आणि मराठवाड्याच्या विकासासाठी हा रेल्वेमार्ग मैलाचा दगड ठरेल यात शंका नाही.
जालना ते खामगाव दरम्यान ही राहतील स्टेशन्स
या रेल्वेमार्गाची सुरुवात जालना येथून होणार असून पुढे कचरेवाडी हे पहिले स्थानक असेल. त्यानंतर राममूर्ती, नाव्हा, सिंदखेड राजा, देऊळगाव राजा, जळगाव रोड, देऊळगाव मही, अंढेरा, मेरा खुर्द, चिखली, दहिगाव, अमडापूर, जकीया तेली आणि न्यू खामगाव अशी नवीन रेल्वे स्थानके उभारण्यात येणार आहेत. शेवटी हा मार्ग जलंब जंक्शनला जोडला जाणार असून त्यामुळे विद्यमान रेल्वे नेटवर्कशी थेट संपर्क प्रस्थापित होणार आहे.या प्रकल्पामुळे ग्रामीण भागातील नागरिकांना प्रवासाची अधिक वेगवान आणि सुरक्षित सुविधा उपलब्ध होणार आहे. तसेच विद्यार्थ्यांना, नोकरदारांना आणि व्यापाऱ्यांना मोठा फायदा होणार आहे.
खामगाव जालना रेल्वे मार्गासाठी भूमी अधिग्रहण करण्या हेतू अधिसूचना राजपत्रामध्ये प्रकाशित झाल्या मुळे जिल्ह्या वासीयांसह बुलढाणा जिल्हा रेल्वे लोक आंदोलन समितीने देशाचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, केंद्रीय रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव, केंद्र सरकार, महाराष्ट्र राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, महाराष्ट्र राज्याचे उपमुख्यमंत्री एकनाथजी शिंदे, सुनेत्रा अजित पवार, बुलढाणा जिल्ह्याचे खासदार तथा केंद्रीय राज्यमंत्री प्रतापराव जाधव, चिखलीचे आमदार श्वेताताई महाले , खामगावचे आमदार तथा कामगार मंत्री आकाश फुंडकर, जळगाव जामोद चे आमदार संजय कुटे, महाराष्ट्र राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे स्वीय सहाय्यक विद्याधर महाले यांचे मनापासून आभार मानले.